0°C
Piątek 17 Listopada 2017
Imieniny: Grzegorz, Salomea

candy 1961539 960 720 Czy ta przewlekła choroba grozi polskim niemowlętom i małym dzieciom? W listopadzie w wielu miastach na całym świecie rozbłyśnie błękitne światło – symbol chorych na cukrzycę. Podświetlone Empire State Building, wieża Eiffla czy choćby opera w Sydney pokazują, że cukrzyca dotyczy każdego zakątka naszej planety. Zachorowalność na cukrzycę stale rośnie, a ONZ określa ją jako pierwszą niezakaźną epidemię na świecie. Można zachorować na nią na każdym etapie życia, niestety dolegliwości związane z wysokim poziomem cukru we krwi obserwowane są już nawet u dzieci poniżej 5. roku życia . Z okazji Światowego Dnia Cukrzycy, obchodzonego 14 listopada, warto zastanowić się, jak w kluczowym okresie 1000 pierwszych dni życia dziecka rodzice mogą zapobiegać rozwojowi cukrzycy w przyszłości.


Cukrzyca uwarunkowana już w czasie ciąży
Obok czynników genetycznych najczęstszą przyczyną cukrzycy jest nadwaga i zbyt duża ilość cukru w codziennej diecie . Dodatkowym czynnikiem ryzyka jest mała aktywność fizyczna . Jednak predyspozycja do rozwoju cukrzycy jest kształtowana już od pierwszych dni życia, jeszcze w brzuchu mamy . Wyniki badań sugerują, że nieprawidłowa masa ciała kobiety w ciąży, zarówno zbyt niski jak i zbyt wysoki przyrost masy ciała w ciąży, a także nadwaga i otyłość przed ciążą mogą być przyczyną cukrzycy u matki, a także w przyszłości u dziecka . Właściwa dieta kobiety to prewencja rozwoju cukrzycy ciężarnych u matki. Jej pojawienie się w trakcie ciąży jest sygnałem ostrzegawczym dla kobiety i jest nie bez znaczenia dla zdrowia dziecka. Oznacza, że organizm ma predyspozycję do zachorowania na cukrzycę typu 2. Zaleca się zatem, by kobiety ciężarne unikały częstego spożywania słodyczy i zastępowały słodkie przekąski owocami, owocami suszonymi bez dodatku cukru czy orzechami. Alternatywą dla pełnych pustych kalorii słodkości może być także gorzka czekolada, własnoręcznie przygotowane ciasteczka zbożowe z mąki pełnoziarnistej z dodatkiem suszonych owoców lub bananów. Przyszła mama powinna także wykluczyć z diety słodzone i gazowane napoje oraz ograniczyć ilość cukru dodawanego do kawy zbożowej lub herbaty. W tym okresie ważna jest regularna kontrola masy ciała i umiarkowana aktywność fizyczna, dostosowana do etapu ciąży i stanu zdrowia kobiety. Ćwiczenia fizyczne w ciąży i podczas laktacji mają swoje niewątpliwe zalety, w tym zmniejszenie ryzyka nadciśnienia i cukrzycy .


Już w czasie ciąży mama rozpoczyna kształtowanie nawyków żywieniowych dziecka. 1000 pierwszych dni życia, liczonych od momentu poczęcia, ma fundamentalne znaczenie dla zdrowia malucha teraz i w dorosłym życiu. W tym okresie jego organizm intensywnie się rozwija – dojrzewa układ pokarmowy oraz programuje się metabolizm. Pierwsze lata życia są kluczowe w rozwoju późniejszych preferencji smakowych i zwyczajów żywieniowych . Jeśli małe dziecko jest nieprawidłowo żywione, zwiększa to prawdopodobieństwo, że w przyszłości wystąpią u niego objawy otyłości , która jest jedną z głównych przyczyn rozwoju cukrzycy. Niestety, jak wynika z badania Instytutu Matki i Dziecka, w Polsce już 32% niemowląt i małych dzieci ma nieprawidłową masę ciała .


Karmienie piersią to także profilaktyka cukrzycy!
Zgodnie z zaleceniami WHO w trakcie pierwszych 6 miesięcy życia dziecko należy karmić wyłącznie piersią . Mleko matki zawiera wszystkie niezbędne dla prawidłowego rozwoju organizmu dziecka wartości odżywcze (oprócz witaminy D i K, które należy suplementować). Pokarm kobiecy odgrywa istotną rolę w obronie organizmu przed nadmiernym przyrostem masy ciała i jest uznawany za jeden z podstawowych elementów profilaktyki nadwagi i otyłości w pierwszych latach dziecka .


Rozszerzanie diety – tak, cukier – nie
Na etapie rozszerzania diety, gdy dziecko może jeść coraz więcej produktów, prowadzenie diety wspierającej prawidłowy rozwój musi opierać się przede wszystkim na pełnowartościowych i różnorodnych posiłkach dostosowanych do wieku i potrzeb rozwijającego się organizmu. Jednym z najczęstszych błędów żywieniowych popełnianych w czasie rozszerzania diety jest dosładzanie posiłków i napojów, by dostosowywać ich smak do upodobań osób dorosłych . Warto wiedzieć jednak, że najmłodsi chętnie akceptują smak neutralny. Małe dziecko, które otrzymuje słodkie dania w późniejszym wieku również będzie częściej i chętniej jadło takie produkty. Polscy eksperci i Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) jednogłośnie zalecają, by w jadłospisie niemowląt unikać dodawania cukru. Jego nadmiar sprzyja również m.in. kolce, próchnicy zębów i otyłości, zaburzeniom łaknienia oraz zaparciom .


Słodkie dzieciństwo słono kosztuje
Cukier warto ograniczać na każdym etapie 1000 pierwszych dni życia. Niestety z badań wynika, że w Polsce już pięciomiesięczne dzieci dostają słodycze, a aż 75% dzieci po 1. roku życia spożywa nadmierną ilość cukru . Oprócz słodyczy duże ilości cukru można znaleźć w wielu przekąskach typu fast food, keczupie, słodzonych płatkach śniadaniowych czy dżemach. Warto zastąpić je zdrowymi przekąskami, np. przecierami owocowymi lub samodzielnie przygotowanym budyniem czy kisielem bez dodatku cukru. Z diety najmłodszych zdecydowanie należy wykluczyć gazowane i słodzone napoje , a w ich miejsce wprowadzać wodę, koktajle mleczno-owocowe lub kakao.


Szacuje się, że w Polsce na cukrzycę choruje aż 2,6 miliona osób, z czego cukrzyca rozpoznana i leczona stanowi 60% przypadków . Bardzo ważna w zakresie zapobiegania epidemii cukrzycy jest więc edukacja rodziców. To oni bowiem mają wpływ na kształtowanie zwyczajów i nawyków żywieniowych, które mają znaczenie dla zdrowia dziecka, także w jego dorosłym życiu.
Więcej informacji na temat prawidłowego żywienia kobiet w ciąży, kobiet karmiących piersią oraz najmłodszych dzieci znaleźć można na stronie edukacyjnego programu 1000 pierwszych dni dla zdrowia www.1000dni.pl.

 

1 Szajewska H., Horvath A., Żywienie i leczenie żywieniowe dzieci i młodzieży, Medycyna Praktyczna, 2017
2 Diabetes Fact sheet WHO. Updated July 2017 http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs312/en/
3 Szajewska H., Horvath A., Żywienie i leczenie żywieniowe dzieci i młodzieży, Medycyna Praktyczna, 2017
4 Diabetes Fact sheet WHO. Updated July 2017 http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs312/en/
5 Poradnik żywienia dla kobiet w ciąży, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2013.
6 Poradnik żywienia dla kobiet w ciąży, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2013.
7 Szajewska H. i wsp., Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Pediatria, 2014, 11.3 321-338.
8 Cheng TO: Obesity is a global challenge. The American Journal of Medicine 2006; 119, 6: 11.
9 Raport z badania „Kompleksowa ocena sposobu żywienia dzieci w wieku od 5. do 36. miesiąca życia – badanie ogólnopolskie 2016 rok”, Weker H., Socha P., wsp., Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2017.
10 Szajewska H. i wsp., Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Pediatria, 2014, 11.3 321-338.
11 Żywienie niemowląt i małych dzieci, Zasady postępowania w żywieniu zbiorowym, http://www.imid.med.pl/images/do-pobrania/Zywienie_niemowlat_www.pdf
12 Poradnik żywienia niemowląt, Medycyna Praktyczna, Kraków 2016.
13 Poradnik żywienia dziecka w wieku od 1. do 3. roku życia, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2013.
14 Raport z badania „Kompleksowa ocena sposobu żywienia dzieci w wieku od 5. do 36. miesiąca życia – badanie ogólnopolskie 2016 rok”, Weker H., Socha P., wsp., Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2017.
15 Poradnik żywienia dziecka w wieku od 1. do 3. roku życia, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2013.
16 Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę, Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, Diabetologia Kliniczna 2016, tom 5, Suplement A.

Dodaj komentarz

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wypowiedzi Internautów opublikowane na stronach portalu oraz zastrzega sobie prawo do redagowania, skracania bądź usuwania komentarzy zawierających treści zabronione przez prawo, uznawane za obraźliwie lub naruszające zasady współżycia społecznego. Nim opublikujesz komentarz, zastanów się, czy jest on zgodny z zasadami dobrego wychowania i czy nie narusza dóbr osobistych innych osób. Pamiętaj, że zgodnie z art. 212 k.k. i art. 216 k.k. za przestępstwa zniesławienia i znieważenia grozi kara grzywny, kara ograniczenia lub pozbawienia wolności. Szanujmy się wzajemnie i nie zapominajmy, że internet jest częścią przestrzeni publicznej.


Kod antyspamowy Odśwież

Reklama

Radio

Reklama